Σάββατο, 13 Ιανουαρίου 2018

Η δίκη στο Παλαί ντε Σπόρ της Αβάνας

Η δίκη στο Παλαί ντε Σπόρ της Αβάνας

Ένα πολιτικό αριστούργημα του Φιντέλ Κάστρο

 

Συμπληρώνονται πενήντα εφτά χρόνια (17 Απριλίου 1961) από την Απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων στην Κούβα, ένα γεγονός που άφησε γερά σημάδια στην μεταπολεμική ιστορία και προκάλεσε μεγάλες αντιπαραθέσεις. Πολλοί ισχυρίζονται μάλιστα ότι εξαιτίας αυτής της εισβολής ο Κάστρο συμφώνησε στην εγκατάσταση σοβιετικών πυρηνικών πυραύλων στην Κούβα, απόφαση που οδήγησε, ως γνωστόν, στη λεγόμενη Κρίση της Κούβας, στο ενδεχόμενο δηλαδή ατομικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ. Για τους Αμερικάνους ήταν άλλη μια επιχείρηση ανατροπής μιας φιλολαϊκής λατινοαμερικάνικης κυβέρνησης, ακολούθησαν κι άλλες, με σημαντικότερη το πραξικόπημα του Πινοσέτ, αυτή όμως είχε καταστροφικά αποτελέσματα για την πολιτική που ασκούσαν στην περιοχή.

Δευτέρα, 1 Ιανουαρίου 2018

Μικρά της Ιστορίας IV (Οι πίτσες του Γκορμπατσώφ)

Όταν το "τζανκ φουντ" κέρδισε το μαγειρευτό

Η διπλωματία της πίτσας και οι πίτσες του Γκορμπατσώφ


"Αν αγοράσουνε την πίτσα μας, υπάρχουν λιγότερες πιθανότητες να κάνουν κακές σκέψεις για εμάς"
Σέλευ Ζήγκερ (Shelley Zeiger)-συνιδιοκτήτης της πρώτης αμερικάνικης πιτσαρίας στην ΕΣΣΔ

Ας ξεκινήσουμε με ένα αθώο ερώτημα: Γιατί μας αρέσουν τα τοστ της καφετέριας πιο πολύ από αυτά που φτιάχνουμε σπίτι μας; Γιατί βρίσκουμε εύγευστο το μπιφτέκι ενός σουβλατζίδικου και όχι αυτό που πλάθουμε με τα χέρια μας; Επειδή τα υλικά που χρησιμοποιούνται έξω είναι συνήθως γεμάτα υδατάνθρακες και λιπαρά, τα υλικά που προσδίδουν την καλύτερη γεύση (σε συνδυασμό άλλες φορές και με το επαγγελματικό μαγείρεμα). Δηλαδή χρησιμοποιούνται υλικά γενικά χειρότερα, και το χειρότερο έχει την καλύτερη γεύση* αλλιώς δεν θα υπήρχε λόγος να το φάει κανείς. Επίσης, γιατί το ξένο το σερβιρισμένο είναι πιο γλυκό, που λένε* το φτιάχνει άλλος.

Πέμπτη, 21 Δεκεμβρίου 2017

"Υπήρχε ναζιστική λογοτεχνία στη Λατινική Αμερική;"

Η ναζιστική λογοτεχνία στην Αμερική

Σημειώσεις για το βιβλίο


("Η ναζιστική λογοτεχνία στην Αμερική"/Ρομπέρτο Μπολάνιο/1993, μτφρ Κρίτων Ηλιόπουλος, εκδ. Άγρα, Αθήνα 2014)



Ο τίτλος είναι πραγματικά εντυπωσιακός. Και αναρωτιέται κανείς: υπήρχαν ναζιστές στη Λατινική Αμερική; και ήταν τόσο πολλοί που βγάλανε και γνωστούς λογοτέχνες ή ποιητές; Η σκέψη καταρχάς πάει αυθόρμητα σε εισαγόμενους λογοτέχνες. Άλλωστε, τόσοι και τόσοι Γερμανοί κατέφυγαν σε χώρες όπως στην Αργεντινή, την Ουρουγουάη και τη Βραζιλία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για να αποφύγουν τα δικαστήρια, και η τεράστια πλειοψηφία εξ αυτών την κρεμάλα. Φυσικά κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο▪ δεν θα διακινδύνευαν οι διάφοροι Άιχμανν και Μένγκελε, ακόμα κι αν είχαν καλλιτεχνικές ανησυχίες, να διακινδυνεύσουν δημοσιότητα και αναγνώριση, την ώρα που εκκρεμούσαν διεθνή εντάλματα σύλληψης εις βάρος τους. Οι εγκληματίες πολέμου αυτοί πήγαν τόσο μακριά για να λουφάξουν φυσικά, να κρυφτούν για να αποφύγουν τη δίκαιη τιμωρία τους. Πήραν ψευδώνυμα και μια σκανδαλώδη ανωνυμία για την οποία διαπλέχτηκαν πολλές δυτικές μυστικές υπηρεσίες δίνοντας τους ένα άτυπο συγχωροχάρτι και απασχολήθηκαν ως στελέχη ή απλοί εργαζόμενοι κυρίως σε επιχειρήσεις που έτρεχαν μέλη της εκεί προπολεμικής γερμανικής παροικίας. Άλλοι πάλι γίνανε μπράβοι τσιφλικάδων και άλλοι άνοιξαν δικές τους επιχειρήσεις. Ο γνωστός ταγματάρχης των Ες-Ες Όττο Σκορτσένυ, αγαπημένο παιδί του Χίτλερ, για κάποιο διάστημα χρημάτισε προσωπικός σωματοφύλακας της Εβίτας Περόν.
Όλοι έχουν πεθάνει πλέον και για κανέναν δεν ακούστηκε να έχει λογοτεχνικό έργο. Θα πει κάποιος "μα ο διοικητής του Άουσβιτς να γράψει διηγήματα;". Ναι, το ότι είναι ένας εγκληματίας δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να έχει και καλλιτεχνικό ταλέντο, τέτοιο που να αναγνωριστεί από τους κριτικούς.

Παρασκευή, 15 Δεκεμβρίου 2017

"Fake News και Wrong News"

Fake News και Wrong News



(Με τη συμβολή του Ντέμη και του Γιώργου)

Σήμερα, ένα πρωτοσέλιδο (ή άρθρο) σαν της καναδέζικης εφημερίδας "World" θα βαφτιζόταν fake news. Στην πραγματικότητα δεν είναι, διότι τα fake news έχουν δόλο. Είναι σκόπιμη παραπληροφόρηση με σκοπό τη δημιουργία εντυπωσεων που είτε βλάπτουν έναν αντίπαλο/ανταγωνιστή είτε ωφελούν κάποιον ή τον ίδιο που τα διαδίδει. Είναι, με άλλα λόγια, ψευδής δυσφήμιση/διαφήμιση. Σήμερα η δομή και τα εργαλεία που δίνουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν συμβάλλει στην ευκολότερη διάδοσή τους, με την έννοια ότι έχει χαλαρώσει η αναζήτηση της αξιοπιστίας των πηγών, οι οποίες πολλές φορές χάνονται εντελώς στην αλυσίδα των "κοινοποιήσεων", σαν τις διαδρομές του μαύρου χρήματος στις οφ σορ εταιρίες. Αυτή η πραγματικότητα έχει κάνει τα fake news ένα σημαντικό προπαγανδιστικό εργαλείο για διάφορες πολιτικές δυνάμεις, κάποιες εκ των οποίων το χρησιμοποιούν και κατά κόρον, ειδικά οι ακροδεξιές. Οι οποίες έχουν παράδοση σε αυτό. 

Παρασκευή, 1 Δεκεμβρίου 2017

Μικρά της Ιστορίας ΙΙΙ (Ποιος σκότωσε τον "Κόκκινο Βαρώνο"; )

Το τέλος του Μάνφρεντ φον Ριχτχόφεν

Ένα εναλλακτικό σενάριο



Πώς πέθανε τελικά ο φον Ριχτχόφεν, ο λεγόμενος Κόκκινος Βαρώνος, δηλαδή ο διασημότερος πιλότος της Γερμανίας κατά τον Α'Παγκόσμιο Πόλεμο; Το μυστήριο δεν έχει λυθεί ακόμα. Ο λόγος είναι απλός: ο Ριχτχόφεν καταρρίφτηκε ενώ πετούσε χαμηλά  πάνω από τις αγγλικές γραμμές όπου όλοι τον πυροβολούσαν, με ό,τι όπλο είχαν διαθέσιμο. Μαζί τους και ένα εγγλέζικο καταδιωκτικό που τον ακολουθούσε. Έτσι, όλοι διεκδίκησαν τη δόξα της κατάρριψης.

Τετάρτη, 22 Νοεμβρίου 2017

Και τώρα τί για το ΠαΣοΚ;

Το ΠαΣοΚ σε μετάβαση

Νέα και παλιά υλικά αμφίβολης ποιότητας




Αυτό που επαναλάμβαναν τα στελέχη του ΠαΣοΚ μετά και τον δεύτερο γύρο των εσωκομματικών (ουσιαστικά) εκλογών τους ήταν μια παραλλαγή του γνωστού "κουφάλα νεκροθάφτη δεν ξοφλήσαμε ακόμα". Το ΠαΣοΚ είναι εδώ, όχι βεβαίως δυνατό, αλλά εδώ σίγουρα. Και με κάποιες προοπτικές. Ως προς το ποιες είναι αυτές, θα δείξει.

Δευτέρα, 6 Νοεμβρίου 2017

"Γυρισμός"

Γυρισμός

(πεζό)


Όταν γύρισε απ' το ταξίδι στάθηκε μπροστά στην εξώπορτα και ξεκίνησε να ψάχνει τις τσέπες του να βρει τα κλειδιά. Στην αρχή ψαχούλεψε επιφανειακά και πρόχειρα χτυπώντας τις ελαφρά με την παλάμη του, μετά έβαζε το χέρι σε κάθε μια με τη σειρά. Ανησύχησε που δεν τα εντόπισε με την πρώτη. Μια ζωή αυτό παθαίνει, τα τοποθετεί σε μια θήκη που εκείνη την στιγμή πιστεύει ότι θα θυμηθεί όταν έρθει η ώρα, και μετά το ξεχνάει, δείγμα πάντως ότι ακόμα εμπιστεύεται την μνήμη του-ακόμα κι όταν αυτή αποδεδειγμένα τού κάνει νερά. Τελικά τα βρήκε. Όμως το χέρι του είχε περάσει ήδη δυο φορές απ' την εσωτερική τσέπη του μπουφάν. Αυτό κι αν τον εκνέυρισε, ανάθεμά το άγχος μου κάθε φορά, σκέφτηκε, ανάθεμα πια.

Τετάρτη, 1 Νοεμβρίου 2017

Μικρά της Ιστορίας ΙΙ (Γιατί έμεινε το άγαλμα του τσάρου;)

Το άγαλμα του τσάρου Αλέξανδρου ΙΙΙ

Η παράξενη διατήρηση ενός τσαρικού μνημείου στη Σοβιετική Ένωση


Όταν μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση ανακηρύχτηκε η κυβέρνηση των σοβιέτ των εργατών-αγροτών-στρατιωτών, ένα από τα θέματα που την απασχόλησαν ήταν η απεικόνιση της ιστορίας και των ιστορικών προσώπων με αγάλματα στις πλατείες. Ξεκίνησαν να κατασκευάζονται γλυπτά που απεικόνιζαν καταρχήν τους μεγάλους επαναστάτες, τον Μαρξ, τον Ένγκελς, τον Σπάρτακο, το Ροβεσπιέρο, το Δαντών, ακόμα και τον Μπακούνιν, και φυσικά να γκρεμίζονται τα αγάλματα των τσάρων, τα σύμβολα μιας καταπίεσης αιώνων. Από τους τσάρους δεν έμεινε κανένας, εκτός τον Μέγα Πέτρο που διατηρήθηκε για ιστορικούς λόγους, επειδή ήταν η πρώτος ηγέτης της Ρωσσίας. Όλοι οι υπόλοιποι οδηγήθηκαν στα χυτήρια ή διαλύθηκαν με τις βαριοπούλες. Υπήρχε όμως μια περίεργη εξαίρεση: το μπρούτζινο έφιππο άγαλμα του τσάρου Αλέξανδρου ΙΙΙ (πατέρα του τελευταίου της δυναστείας των Ρομανώφ, Νικολάου ΙΙ) στο Πέτρογκραντ, μπροστά από το σιδηροδρομικό σταθμό του Υπερσιβηρικού, το οποίο έμεινε στη θέση του μέχρι το 1937, οπότε αποθηκεύτηκε σε μουσείο. Το γιατί έμεινε ετούτο το άγαλμα, ενός μεγάλου δυνάστη των λαών της Ρωσσίας, ήταν φυσικά μια απορία όσων επισκέπτονταν μέχρι τότε τη Σοβιετική Ένωση.

Σάββατο, 14 Οκτωβρίου 2017

Ποιο ήταν το "Γερμανικό Φθινόπωρο";

Το "Γερμανικό Φθινόπωρο" (Deutscher Herbst)

Μια βρώμικη δυτικογερμανική ιστορία



Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την πιο συγκλονιστική για την κοινή γνώμη της Γερμανίας νύχτα της μεταπολεμικής της ιστορίας, μέχρι την Πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Στις 18 Οκτώβρη 1977 όλα τα παλιά ηγετικά μέλη της οργάνωσης ΡΑΦ (Rote Armee Fraktion-Φράξια Κόκκινος Στρατός [1]) βρέθηκαν νεκρά στα κελιά απομόνωσης των φυλακών υψίστης ασφαλείας στο Σταμχάιμ που βρίσκονταν. Ήταν ο Αντρέας Μπάαντερ, η Γκούντρουν Ένσλιν και ο Γιαν Καρλ Ράσπε. Επίσημη εκδοχή ήταν η αυτοκτονία. Υπήρχε όμως και άλλο ένα μέλος, η Ίρμγκαρντ Μέλλερ, η οποία επέζησε, και εκεί χάλασε η θεωρία της ομαδικής αυτοκτονίας που διοχέτευσε αμέσως στα ΜΜΕ η δυτικογερμανική κυβέρνηση. 

Δευτέρα, 9 Οκτωβρίου 2017

Μικρά της Ιστορίας Ι (Αυτοκτονίες)

Αυτοκτονίες.

Μύθοι και αλήθειες πίσω από δυο διάσημες αυτοκτονίες


Ιων Δραγούμης-Πηνελόπη Δέλτα

Στο σχολείο, όταν μας είπανε να διαβάσουμε "τα Μυστικά του Βάλτου", εισαγωγικά η δασκάλα μάς σύστησε την Πηνελόπη Δέλτα σαν μια θερμή πατριώτισσα η οποία όταν μπήκαν οι Γερμανοί στην Αθήνα προτίμησε να αυτοκτονήσει. Κάτι τέτοιο δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Η Π.Δέλτα δεν αυτοκτόνησε επειδή μπήκανε η Γερμανοί στην Αθήνα,αλλά γιατί δεν ξεπέρασε ποτέ τον Ίωνα Δραγούμη, που τον ερωτεύτηκε παράφορα, που ο άντρας της δεν της έδωσε διαζύγιο για να πάει σ'αυτόν, που ο Δραγούμης μετά από λίγο παντρεύτηκε άλλη, που αργότερα εκείνος πέθανε χωρίς να καταφέρουν να ζήσουν μαζί. Είχε κάνει άλλες δυο απόπειρες αυτοκτονίας στο παρελθόν και στις 27 Απρίλη του 1941 έκανε την τρίτη και φαρμακερή, με δηλητήριο. Η μεγάλη ερωτική απογοήτευση που κουβάλησε στην μισή ζωή της συνδυάστηκε και με μια βαριά ασθένεια, την πολιομυελίτιδα. Άφησε ένα πολύ λιτό και συγκινητικό σημείωμα που έλεγε:


«Παιδιά μου, ούτε παπά, ούτε κηδεία. Παραχώστε με σε μια γωνιά του κήπου, αλλά μόνο αφού βεβαιωθείτε ότι δεν ζω πια. Φροντίστε τον πατέρα σας. Τον φιλώ σφιχτά. Π.Σ. Δέλτα».